Hướng dẫn nhận biết, biện pháp phòng, chống bệnh Dại trên chó, mèo
Bệnh Dại trên chó, mèo là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do virus dại (Rhabdovirus) tấn công hệ thần kinh trung ương, lây lan chủ yếu qua nước bọt từ vết cắn/liếm sang người và động vật khác. Bệnh gây ra các triệu chứng như thay đổi tính nết, hung dữ hoặc liệt, dẫn đến tử vong 100% khi phát bệnh và chưa có thuốc chữa. Từ đầu tháng 12/2025 đến nay, trên địa bàn tỉnh ghi nhận 03 ổ dịch bệnh Dại động vật tại phường Đoàn Kết, xã Tả Lèng và xã Nậm Hàng. Theo thông tin từ Trung tâm Kiêm soát bệnh tật tỉnh, đã có 01 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại bản Loong Om, xã Pu Sam Cáp (bệnh nhân phát bệnh sau 08 tháng kể từ thời điểm bị chó cắn). Hiện nay, nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh Dại ở mức cao do: Thời gian miễn dịch bảo hộ của đàn chó, mèo đã được tiêm phòng năm 2025 có thể đã hết hiệu lực; nhiều chó, mèo mới phát sinh chưa được tiêm phòng bố sung; vi rút Dại có khả năng tồn lưu lâu ngoài môi trường; điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.
.png)
Để chủ động thực hiện tốt công tác phòng chống bệnh Dại, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sin Suối Hồ hướng dẫn người dân cách nhận biết và biện pháp phòng chống bệnh Dại trên đàn chó, mèo như sau:
1. Cách nhận biết bệnh Dại
1.1. Nguyên nhân gây bệnh
Do một loại virus dại (Rhabdovirus) gây ra đối với tất cả các loài động vật máu nóng. Bệnh dại được lây truyền chủ yếu thông qua các vết cắn của con vật bị dại có chứa virus dại trong nước bọt, nước dãi.
.png)
Hình ảnh: Vi rút trong nước bọt và truyền bệnh qua vết cắn
- Triệu chứng dại ở chó: Có 2 thể bệnh điển hình
+ Thể điên cuồng: Thể bệnh này hay gặp ở chó và mèo. Sau khi bị nhiễm virus dại, trong thời gian ủ bệnh, chó có hành động khác thường như: bồn chồn, đứng nằm không yên, bỏ ăn, ngơ ngác, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ nước, chảy dãi nhiều, ban đêm thường kêu hú lên từng hồi. Sau đó chó mất phản xạ quen chủ, chó lên cơn điên dại, chạy rông trên đường phố, mắt đỏ ngầu, đồng từ giãn rộng, chó lao vào cắn xé giữ dội bất kể vật gì nó gặp trên đường kể cả chủ. Chó có thể nhai nuốt tất cả các vật lạ như đất, đá, cây, que... Sau cùng, chó chui vào bụi cây, xó tối. Chó gầy rạc, lên cơn co giật và chết trong vài ngày. Khi chết, trên mình chó có rất nhiều vết thương do nó tự cắn xé.
+ Thể bại liệt: Khác hẳn với thể điên cuồng, chó buồn bã, bỏ ăn, thường thích nằm im lặng, vì thế còn gọi là “Thể dại câm hay thể dại im lặng”. Cơ nhai và họng bị liệt, không ăn, không nuốt được, hàm dưới thường trễ xuống, chảy nhiều nhớt dãi quanh mép. Ở thể này, chó không cắn nhưng nước bọt và nhớt dãi chứa virus có thể truyền bệnh cho người và động vật khác qua các vết thương ngoài da có chảy máu. Chó chết trong trạng thái bị liệt hoàn toàn sau 3 - 5 ngày phát bệnh. Thể này rất nguy hiểm vì người ta không nghĩ đến bệnh dại nên gia chủ vẫn có thể chăm sóc và vuốt ve chó.
- Triệu chứng dại ở mèo
Mèo có thời kỳ nung bệnh ngắn hơn, thường từ 6-10 ngày. Mèo thường thể hiện thể dại điên cuồng. Mèo mắc bệnh dại thường bỏ nhà đi lang thang, kêu gào thảm thiết. Mèo lao vào tấn công, cắn xé người và xúc vật khác mà nó gặp, cuối cùng mèo dại chết trong tình trạng liệt toàn thân, kiệt sức và hôn mê sau 6 - 7 ngày phát bệnh.

Hình ảnh: Chó, mèo lên cơn Dại
2. Phòng và trị bệnh, cách quản lý và chăm sóc
2.1 Phòng bằng vắc xin: Đây là biện pháp quan trọng bậc nhất. Cần thiết phải định kì tiêm phòng dại cho chó, mèo mỗi năm 1 lần, sau đó thường có những đợt tiêm phòng bổ xung để tạo được miễn dịch chủ động cho đàn chó, mèo chống lại sự xâm nhiễm của virus dại.
2.2 Quản lý và chăm sóc chó
- Trách nhiệm của tổ chức, các nhân nuôi chó
+ Tổ chức, cá nhân chăn nuôi phải kê khai hoạt động chăn nuôi với Ủy ban nhân dân cấp xã.
+ Chuồng nuôi phải tách biệt với nơi ở của người.
+ Định kỳ vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi.
+ Có các biện pháp phù hợp để vệ sinh phòng dịch; thu gom, xử lý phân, nước thải chăn nuôi, xác vật nuôi và chất thải chăn nuôi khác theo quy định của pháp luật về thú y, bảo vệ môi trường.
+ Chấp hành tiêm vắc xin phòng bệnh Dại cho chó, mèo theo quy định của pháp luật về thú y.
+ Khi nghi ngờ chó, mèo có triệu trứng bệnh Dại phải báo ngay cho trưởng bản hoặc cán bộ chăn nuôi, thú y cơ sở và thực hiện xử lý theo quy định của pháp luật về thú y.
+ Có biện pháp bảo đảm an toàn cho người và vật nuôi khác, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y.
+ Trường hợp chó, mèo tấn công, gây thiệt hại thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
- Trách nhiệm của trưởng bản.
+ Lập sổ quản lý chó, mèo nuôi trên địa bàn theo quy định. Hàng năm trước đợt tiêm phòng phải rà soát, thống kê, cập nhật thông tin về đàn chó nuôi trên địa bàn.
+ Quy định cụ thể việc bắt giữ chó thả rông ở nơi công cộng thuộc địa bàn quản lý; thành lập các đội chuyên trách để bắt chó thả rông và động vật mắc bệnh Dại, có dấu hiệu mắc bệnh Dại; thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng về địa điểm tạm giữ chó bị bắt để chủ vật nuôi đến nhận; áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ vật nuôi; quyết định biện pháp xử lý chó bị bắt giữ trong trường hợp sau 48 giờ kể từ khi có thông báo mà không có người nhận.
+ Phối hợp với cơ quan y tế tổ chức đợt tiêm vắc xin phòng bệnh Dại cho các thành viên của đội chuyên trách theo quy định của ngành y tế.
3. Những quy định xử phạt người nuôi chó, mèo cần biết
- Nếu chủ vật nuôi không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho chó, mèo thì có thể sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng - 2.000.000 đồng (căn cứ điểm a, khoản 2, Điều 7, Nghị định 90/2017/NĐ-CP và khoản 3 Điều 2, Nghị định 04/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 31/2016/NĐ-CP và Nghị định 90/2017/NĐ-CP).
- Phải đeo rọ mõm cho chó, xích giữ chó khi ra đường: theo Nghị định 90/2017/NĐ-CP và Nghị định 04/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 31/2016/NĐ-CP và Nghị định 90/2017/NĐ-CP, chủ nuôi không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng - 2.000.000 đồng.
Để triển khai công tác phòng chống bệnh Dại đạt hiệu quả, nâng cao tỷ lệ tiêm phòng bệnh Dại cho đàn chó, mèo, hạn chế sự phát sinh, lây truyền bệnh Dại sang người, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đảm bảo an sinh xã hội. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sin Suối Hồ triển khai và tuyên truyền hướng dẫn nhân dân các các nội dung nêu trên.




